Thủ Thuật về Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến 2022

Update: 2022-09-15 05:51:08,Bạn Cần kiến thức và kỹ năng về Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến. Bạn trọn vẹn có thể lại Thảo luận ở phía dưới để Ad đc tương hỗ.

542

Trang web này tùy từng lệch giá từ số lần hiển thị quảng cáo để tồn tại. Vui lòng tắt trình chặn quảng cáo của bạn hoặc tạm ngưng tính năng chặn quảng cáo cho website này.

I. Mở bài

“Trong trận cuộc chiến tranh nhân dân của toàn bộ chúng ta, tiếng súng, tiếng nhạc, tiếng thơ cùng hòa điệu” (Hoài Thanh). Văn học trong chín năm kháng chiên chống Pháp đã ghi nhận nhiều bài thơ trong sáng và tài hoa, mà nguồn cảm hứng sáng tác số 1 là cảm hứng về giang sơn.

– Dẫn đề và chuyển mạch.

II. Thân bài

A. LÍ GIẢI

1. Yêu thơ là truyền thống cuội nguồn tốt đẹp của dân tộc bản địa. Thơ ca luôn luôn gắn bó với đời sống thường cũng như trong cuộc chiến tranh gian truân của nhân dân ta. Thơ ca trong chín năm kháng chiến chống Pháp đã tiếp nối đuôi nhau và phát huy truyền thống cuội nguồn đó.

2. Trong thực tiễn kháng chiến khẩn trương và gian truân, thơ có ưu thế tăng trưởng hơn bất kể thể loại văn học nào khác. Nhà thơ đã sáng tác thơ ca, góp thêm phần cùng nhân dân đấu tranh giành độc lập, tự do cho tổ quốc.

3. Cuộc kháng chiến xuất phát từ lòng yêu nước, nên cảm hứng về giang sơn là cảm hứng lớn số 1, phong phú nhất về môi trường sống đời thường và chiến đấu của nhân dân ta.

B. NHỮNG BIỂU HIỆN

1. Ý thức làm chủ và niềm tự hào về giang sơn

Trời xanh đấy là của toàn bộ chúng ta
Những dòng sông đỏ nặng phù sa.

(Nguyễn Đình Thi)

– Niềm vui phơi phới khi giang sơn vừa mới được giải phóng.

Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi
Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt.
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà rào rạt bến nước Bình Ca…

(Tố Hữu)

– Tự hào về truyền thống cuội nguồn giang sơn anh hùng:

Nước toàn bộ chúng ta
Nước của những người dân chưa lúc nào khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi rất mất thời hạn rồi vọng nói về.

(Nguyễn Đình Thi)

2. Càng yêu giang sơn quê nhà, càng đau xót khi giang sơn bị giặc xâm lược giày xéo

Đau xót trước cảnh tang tóc của quê nhà:

Ôi những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều.

(Nguyễn Đình Thi)

– Kinh hoàng trước yếu tố tiêu hủy, tàn phá của giặc thù:

Quê hương ta từ thời gian ngày kinh khủng
Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn
Ruộng ta khô
Nhà ta cháy

………………………

(Hoàng Cầm)

3. Càng đau thương, càng can đảm và mạnh mẽ chiến đấu, hi sinh vì giang sơn

– Đó là cảm hứng sáng tác từ hình ảnh người chiến sỹ hiến dâng tuổi trẻ cho giang sơn:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

(Quang Dũng)

Với ý chí kiên cường, họ vượt bao nhiêu gian truân, thiếu thốn, bệnh tật để chiến đấu: 

Ta dao, tuy súng, gạo đầy bao
Chân cứng đạp rừng gai, đá sắc.

(Tố Hữu)

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm.

(Quang Dũng)

– Đó là cảm hứng bi hùng từ hình ảnh cô du kích hậu phương giữ lòng chung thủy với những người thương bằng hành vi chiến đấu và hi sinh:

Mới đến cầu ao, tin sét đánh
Giặc giết em rồi, dưới gốc thông
Giữa đêm bộ đội vây đồn Thửa

Em sống trung thành với chủ, chết thủy chung!

(Vũ Cao)

4. Cảm hứng về giang sơn xuất phát từ lòng yêu nước đã khơi dậy và tăng trưởng thành những tình cảm tốt dẹp

– Đó là tình quân dân thắm thiết:

Các anh đi
Bao giờ trở lại

Xóm làng tôi trai gái vẫn chờ mong.

(Hoàng Trung Thông)

– Đó là tình đồng chí gắn bó:

Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn, thành đôi tri kỉ.

Đồng chí!

(Chính Hữu)

– Đó là tình yêu lứa đôi dưới ánh sáng của tình yêu Tổ quốc:

“Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế
Những cánh hoa này vẫn còn đấy rung nhè nhẹ
Gió nói, tôi nghe những tiếng thì thào

Khi Tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau…”

(Nguyễn Mĩ)

C. GIÁ TRỊ

1. Cảm hứng về giang sơn đã thể hiện trong thơ kháng chiến chống Pháp tính trữ tình và tính chiến đấu thâm thúy, có mức giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ cao. Những bài thơ ấy đã góp thêm phần tu dưỡng lòng yêu nước, động viên nhân dân kháng chiến và góp thêm phần đưa cuộc kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi trọn vẹn.

2. Nguồn cảm hứng này giúp ta cảm nhận thâm thúy tâm tình người thanh niên Việt Nam yêu nước kháng chiến (Tây Tiến – Quang Dũng), xúc động mãnh liệt về những nỗi đau thương mất mát của nhân dân ta khi giặc xâm lược (Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm), tự hào về giang sơn ta giàu đẹp, lịch sử dân tộc bản địa ta vẻ vang, nhân dân ta anh hùng với truyền thống cuội nguồn chiến đấu vì dộc lập, tự dơ (Đất nước – Nguyễn Đình Thi)…

III. Kết bài

– Cảm hứng về giang sơn trong thơ kháng chiến chống Pháp là kết quả của những hứng khởi, xúc động thâm thúy trước hiện thực kháng chiến lớn lao, cao đẹp và vô cùng phong phú. Đồng thời này cũng là kết quả của sự việc cảm nhận vừa rõ ràng vừa khái quát, thể hiện thâm thúy trách nhiệm công dân của người nghệ sĩ khi giang sơn có họa ngoại xâm.

– Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến chống Pháp tiếp tục được tăng trưởng và nâng cao trong thơ ca thời kì chống Mĩ.

Chưa lúc nào như quá trình này, thơ ca 1946 – 1954 lại gặt hái mùa vàng bội thu với những tên tuổi đã được xác lập độ chín như Quang Dũng với “Tây Tiến”, Tố Hữu với đỉnh điểm là “Việt Bắc”, Nguyễn Đình Thi với “Đất Nước”, Hồng Nguyên với “Nhớ”…Mỗi sáng tác là những dòng “cảm xúc chân thực và lãng mạn” về “cảm hứng giang sơn, về kiểu cách mạng”. Những trang thơ vói cảm hứng lang mạn bay bỗng ấy đã mang lại cho đời bao hình ảnh đẹp về giang sơn quê nhà Việt Nam.

Thơ ca quá trình 1946 – 1954 thực sự là một quá trình sôi nỗi ghi lại bước chuyển mình quan trọng khi hòa nhập vào môi trường sống đời thường mới, con người mới. Đó là cuộc kháng chiến chống Pháp đang mang lại nguồn cảm hứng dồi dào cho những nhà thơ – chiến sỹ. Mỗi ngòi bút đều tìm tới những cảm xúc về giang sơn nhưng khai thác cảm xúc ấy dưới nhiều góc nhìn rất khác nhau. Tất cả mọi cảm xúc, cảm hứng đều được cách mạng hóa. Người lính trở thành hình tượng TT của văn học. Cuộc sống lao động, chiến đấu đều là môi trường sống đời thường gắn bó nghĩa tình giữa cách mạng và nhân dân. Trong tiểu luận Nhận đường, Nguyễn Đình Thi có nhận xét rằng “Văn nghệ phụng sự kháng chiến, nhưng chính kháng chiến đem lại cho văn nghệ một sức sống mới. Sắt lửa mặt trận đang đúc nên nền văn nghệ mới của toàn bộ chúng ta”. Nhận xét ấy đã nói lên được toàn cảnh của quá trình văn học này – nền văn học của những cảm hứng lãng mạn bay bổng về nhân dân và giang sơn và cách mạng.

Đề tài cách mạng có lẽ rằng nổi trội nhất trong giọng thơ trữ tình chính trị của Tố Hữu. Nhắc đến Tố Hữu phải nói tới việc ông là nhà thơ của những sự kiện chính trị lớn của giang sơn, của dân tộc bản địa. Đời thơ cửa Tố Hữu gắn sát với những đoạn đường lịch sử dân tộc bản địa của dân tộc bản địa. Cách mạng và nhân dân. Lý tưởng và đời sống luôn là nguồn sáng ấm cúng và lấp lánh lung linh trong những trang thơ của Tố Hữu. Một trong những sáng tác đỉnh điểm của Tố Hữu quá trình kháng chiến chống Pháp là bài thơ Việt Bắc. Đây cũng là bài thơ đậm đà giọng thơ trữ tình chính trị, đậm đà tính dân tộc bản địa.

Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu là bản anh hùng ca kháng chiến, là khúc ca nghĩa tình cách mạng của “Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng”. Trong bản đại hợp xướng ấy có một dòng trữ tình ngọt ngào, thắm thiết diễn tả tình yêu quê nhà giang sơn thâm thúy và mới mẻ. Đó là tình yêu “quê nhà cách mạng hình thành cộng hoà”:

“Mình về phần mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.
Mình về phần mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

Lời Việt Bắc gợi đến đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” rất là thâm thúy. Việt Bắc đó là cội nguồn của cách mạng, nơi đã truyền hơi thở, nơi đã cho Việt Nam hình hài và nhất là nơi đã cho ta nghĩa tình của trong năm tháng không thể nào quên.

“Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già.
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng sơn”.

Người Việt Bắc một lòng với Đảng, một lòng Theo phong cách mạng. Họ đã sống “đắng cay ngọt bùi” những ngày gian khó, đã “bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”, đã “thương nhau chia củ sắn lùi” thì nay lại “miếng cơm chấm muối” đói kém, vất vả nhưng lòng vẫn vui cười kháng chiến vì hiểu đang cùng với cán bộ gánh trên vai trách nhiệm nặng nề, to lớn. Đó là mối thù thằng Tây – “mối thù nặng vai”. Tấm lòng son của nhân dân Việt Bắc là như vậy đó.

Người về xuôi đáp lại ân tình bằng cả lời thề nước non:

Ta với mình, mình với ta

Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh
Mình đi mình lại nhớ mình
Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu.

Đại từ nhân xưng “Ta-Mình” vốn chỉ dành riêng cho lứa đôi yêu nhau hay tiếng gọi âu yếm vợ chồng. Nay được thi nhân kết nối vào mẩu chuyện của những người dân cách mạng nghe sao cứ ngọt ngào sâu lắng. Giây phút chia tay này sẽ không hề mình với ta nữa vì cả hai đã hòa vào nhau làm một rồi. Tất cả đã tan chảy thành một khối tình ăm ắp những kỷ niệm. Nên ta thề với mình rằng: lòng ta trước sau như một, như suối nguồn kia không lúc nào vơi cạn “Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu”.

Người cán bộ kháng chiến nhớ Việt Bắc mà:

“Nhớ gì như nhớ tình nhân

Trăng lên đầu núi, nang chiều sống lưng nương”.

Bời vì “Khi ta ở đất chỉ là nơi ở/ Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn”. Người về nhớ cảnh và người Việt Bắc, nhớ lại những kỷ niệm của những ngày kháng chiến gian truân “bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”. Và hình ảnh sâu đậm nhất so với những người cán bộ cách mạng là hình ảnh người mẹ Việt Bắc:

“Nhớ người mẹ nắng nóng sống lưng

Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô”. Đó là người mẹ tần tảo, vất vả nắng mưa, chịu đựng thời tiết khắc nghiệt, vừa địu con vừa chắt chiu từng hạt ngô để góp gom mà nuôi bộ đội. Trong nỗi nhớ của người về, vạn vật thiên nhiên Việt Bắc bốn mùa xanh tươi rực rỡ cũng rất được người về gợi lên đầy sức quyến rũ:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt tưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tỉnh thủy chung”.

Mùa đông thật ấm cúng và đầy sức sống bởi màu xanh của rừng già cùng vói gam màu nóng “đỏ tươi” của bông hoa chuối. Có bóng hình con người giữa đèo cao thật hiên ngang với tia nắng lóe lên nơi con dao gài thắt lung trở thành điểm sáng của bức tranh. Mùa Xuân có hoa mơ nở trắng rừng thật lãng mạn, có bóng hình con người lao động ở làng nghề đan nón thủ công với việc làm lao động cần mẫn, tỉ mỉ, tài hoa “chuốt từng sợi giang”. Mùa hạ có hoa phách nở vàng trong tiếng ve ngân vang, có bóng cô em gái hái măng một mình với bao tình thương nỗi nhớ. Mùa thu có ánh trăng vàng rọi xuống tự do, có tiếng hát ân tình của người nào ngân vang nhắn nhủ.

Từ âm điệu trữ tình ngọt ngào thắm thiết, nhiều đoạn vang lên âm hưởng anh hùng ca. Tác giả tự hào về nhũng thắng lợi oai hùng của dân tộc bản địa như Phủ Thông, Đèo Giàng, Sông Lô, Tây Bắc, Điện Biên Phủ. Ngợi ca những thắng lợi vẻ vang của dân tộc bản địa cũng đó là nhà thơ thể hiện ở đỉnh điểm tinh thần yêu quê nhà giang sơn:

“Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như thể đất sét
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.
Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.” Mượn sắc tố của tình yêu , bằng hình thức hát đối đáp dân tộc bản địa, nhà thơ Tố Hữu đã diễn tả thâm thúy và phong phú tình yêu quê nhà giang sơn và niềm tự hào về giang sơn trong cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc bản địa dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ vĩ đại. Đồng thời xác lập vai trò quan trọng của Việt Bắc trong kháng chiến chống pháp:

Ở đâu u ám quân thù

Nhìn lên Việt Bắc cụ Hồ sáng soi
Ở đâu đau đớn giống nòi
Trông về Việt Bắc mà nuôi chí bền.

Văn hào Êrenbua (Nga) có nói: “Lòng yêu nước ban sơ là lòng yêu những vật tầm thường nhất, yêu cái cây trong ở trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua chát của trái lê ngày thu, hay mùa cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh. Chiến tranh làm cho từng công dân Xô Viết nhận ra vẻ thanh tú của chốn quê nhà. Người vùng Bắc nghĩ đến những cánh rừng bên dòng sông Vina hay miền Xucônô thân cây mọc là là mặt nước, nghĩ đến những đêm tháng sáu sáng hồng và tiếng cô nàng gọi đùa tình nhân. Người xứ Ucơren nhớ bóng thuỳ dương tư lự bên đường…”. Cuộc kháng chiến chống Pháp thần thánh của dân tộc bản địa ta đã và đang làm cho từng người Việt Nam càng thêm yêu thêm quý quê nhà giang sơn mình như vậy. Cảm hứng về giang sơn thể hiện rõ ràng và thâm thúy nhất có lẽ rằng là qua những trang viết của Nguyễn Đình Thi. Đất nước trong anh là quê nhà Tp Hà Nội Thủ Đô tượng trưng với mùi hương cốm mới, gió heo may se lạnh buổi đầu thu, lá vàng rơi trong nắng nao lòng:

Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi ngày thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Sáng chớm lạnh trong tâm Tp Hà Nội Thủ Đô
Những phố dài xao xác hơi may
Người ra đón đầu không ngoảnh lại
Sau sống lưng thềm nắng lá rơi đầy. Nguyễn Đình Thi gợi lên hình ảnh của giang sơn bằng nụ cười trước thời điểm ngày thu kháng chiến với những sắc màu, âm thanh rộn ràng. Tình yêu sông núi, quê nhà từ đó như cũng thăng hoa theo tâm hồn ấy mà bay lên:

Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi

Gió thổi rùng tre phấp phới
Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười thiết tha. Giũa thời điếm trang nghiêm của lịch sử dân tộc bản địa, miền Bắc đã được giải phóng, nhà thơ xác lập tinh thần độc lập tự chủ của dân tộc bản địa, và thể hiện niềm tự hào về giang sơn:

Trời xanh đấy là của toàn bộ chúng ta
Núi rừng đáy là của toàn bộ chúng ta
Những cánh đồng thơm mát
Những ngã đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa.

Nhịp thơ dồn dập bởi những phép điệp: điệp từ “của”, “nhưng”, “toàn bộ chúng ta”; điệp ngữ “của toàn bộ chúng ta”; điệp cấu trúc cú pháp “Trời xanh đấy là”, “Núi rừng đấy là”, “Những cánh đồng”, “Những ngã đường”, “Những dòng sông”… Từ đó tạo ra giọng thơ triết luận, hùng biện, thể hiện niềm phấn khởi, tự hào, sảng khoái khi non sông giang sơn được độc lập, con người được làm chữ.

Nếu Hoàng Cầm nồng nàn với những kỷ niệm thì Nguyễn Đình Thi suy tu và triết lí về giang sơn, về không khí, về thời hạn. Hoàng Cầm gợi lên hình ảnh con người của quê nhà còn Nguyễn Đình Thi gợi lên con người của lịch sử dân tộc bản địa. Cụ thể và khái quát, trừu tượng đều phải có sức mạnh :

Nước toàn bộ chúng ta

Nước những người dân chưa lúc nào khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi rất mất thời hạn rồi vọng nói về.

Cách nói “chưa lúc nào khuất” thể hiện niềm tự hào, lòng tự cường mãnh liệt về dân tộc bản địa nhỏ bé nhưng có sức vươn lên kỳ vĩ trước bao thế lực ngoại xâm. Từ láy “rì rầm” vừa có tính tả thực vừa có tính tượng trưng, gợi tiếng nói cha ông xưa luôn hiện hữu cùng con cháu ngày hôm nay, nhắc nhở về truyền thống cuội nguồn quật cường của giống nòi vẫn ngày đêm “vọng nói về” trong tâm đất, trong quá khứ, trong lịch sử dân tộc bản địa xiết bao tự hào.

Đoạn kết bài thơ “Đất nước” là cảm hứng anh hùng ca. Tác giả ngợi ca sức mạnh bão táp của một dân tộc bản địa vùng lên giành tự do độc lập. Chiến thắng Điện Biên Phủ như thể một hình tượng sức mạnh mẽ của dân tộc bản địa anh hùng và cũng là hình tượng cho sức mạnh mẽ của tình yêu Tổ quốc:

Súng nổ rung trời rất khó chịu

Người lên như nước vỡ bờ
Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng lên sáng loà.

Nếu “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi và “Việt Bắc” của Tố Hữu là những cảm hứng chung về giang sơn, con người thì “Tây Tiến” của Quang Dũng lại mang dấu tích đậm màu riêng. Hình tượng TT của thời đại 1946 – 1954 ở đấy là người lính. Hình tượng ấy người lính cách mạng ấy thấm vào từng câu chữ làm ngời sáng khuôn mặt của chiến binh thời đại Hồ Chí Minh. Họ là những con người “Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng” ra đi để bảo tồn sông núi. Đã đi là “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” vì vậy “Đường ra trận mùa này đẹp lắm” trong mắt họ:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên rất cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

Sài Khao và Mường Lát là hai địa điểm gợi lên cái âm u, mịt mù của miền đất lạ. Cái đẹp hình thành từ hai nét tương phản “khói sương mờ ảo” và “đoàn quân oai hùng”. Khói sương mờ ảo trong sự hùng vì bởi núi non chìm trong “sương lấp”, đoàn quân oai hùng vì hành quân trong thời tiết khắc nghiệt ấy. Chữ “mỏi” nói rất thật cảm hứng của sự việc vất vả. Nếu câu trên quyến rũ hứng mệt mỏi nặng trắc những gian truân thì câu sau lại là một câu trọn vẹn trái chiều: “Mường Lát hoa về trong đêm hơi”. Câu thơ dệt nên từ nhiều thanh bằng tạo cảm hứng nhẹ nhàng bâng khuâng, chơi vơi như sương như hoa, như hồn người.

Con đường hành quân tiếp này được vẽ nên bằng những nét vẽ gân guốc rắn rỏi bởi nhiều từ láy tạo hình cực tả độ hiểm nguy của núi đá, vực sâu rất đúng với địa hình Tây Bắc – nơi mỗi đỉnh núi được ví như dốc trời. Người lính hành quân giữa vạn vật thiên nhiên “khúc khuỷu”, “thăm thẳm”, “heo hút”. Con đường dường như được tuyệt đối hóa bằng dốc cao và vực thăm bởi “ngàn thước lên rất cao, ngàn thước xuống”. Hùng vĩ thật đấy mà cũng hiểm nguy thật đấy, chỉ việc sơ sểnh một bước tiến thôi cũng đủ chết người rồi. Phép nhân hóa “súng ngửi trời” vừa lạ vừa độc lạ và rất khác nhau. Đúng là “Làm thơ là cân từng một phần nghìn miligram quặng chữ” (Maiacôpxki), Quang Dũng có lẽ rằng đã Để ý đến lắm chữ “ngửi”. Quả là độc lạ và rất khác nhau. Nó là nhãn tự của câu thơ có sức biểu lộ rất mạnh, gợi ra được độ cao của dốc núi, vừa vẽ ra được vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên Tây Bắc và quan trọng hon là nêu được tinh thần nhảy vào của người lính Tây Tiến, kích thích tâm hồn người lính, được thổi lên sánh vai với tầm vạn vật thiên nhiên hùng vĩ của Tây Bắc.

Rất đẹp hình anh lúc ráng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo
Núi không đè nổi vai vươn tới
Lá ngụy trang reo với gió đèo.
(Tố Hữu) Tâm hồn lãng mạn và hào hoa của những chàng trai Tp Hà Nội Thủ Đô còn gây ấn tượng mạnh bởi nét mỹ lệ, duyên dáng giữa con người và vạn vật thiên nhiên:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự lúc nào
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.

Đêm văn nghệ “bừng” lên lửa trại, bừng lên tiếng nói tiếng cười. Không gian náo nhiệt bởi tiếng khèn điệu múa. Có vẻ say đắm của chàng trai trước dáng vóc “e ấp” của thiếu nữ vùng cao. Có cái phiêu du trong tiếng khèn man điệu đã biến những chàng trai thành tâm hồn thi sĩ để “xây hồn thơ” về đất bạn Viên Chăn. Cảnh vượt thác cũng rất gợi, sắc tố hội họa được Quang Dũng khắc họa đậm nét:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi làn nước lũ hoa đong đưa.

Chất men lãng mạn gần như thể bay bổng hơn ở hình ảnh “hồn lau” và “hoa đong đưa”. Chỉ có người từng sống ở Tây Bắc mới cảm nhận hết được vẻ đẹp của “hồn lau”. Hoa lau phất phơ trong nắng mang cả hồn người trong buổi chia tay. Còn cái dáng “hoa đong đưa” kia lại trái chiều với “làn nước lũ” tạo ra nét đặc trưng của núi rừng miền Tây Bắc: hoang dại, kinh hoàng nhưng cũng rất trữ tình thơ mộng.

Bút pháp lãng mạn tiếp tục được ngòi bút Quang Dũng khai thác triệt để khi dựng lên chân dung người lính Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Tp Hà Nội Thủ Đô dáng kiều thơm.

Sự trái chiều giữa ngoại hình ốm yếu tiều tụy, đầu trọc, da xanh với tinh thần chiến đấu bên trong thật kinh hoàng “dữ oai hùm” đã lột tả được sức mạnh mẽ của đoàn binh. Ba chữ “dữ oai hùm” khắc họa chân dung người lính vừa hiện thực vừa lãng mạn. Sự xơ xác khiến họ thành dữ tợn hay tinh thần chiến đấu của tôi đã đạt đến độ làm giặc phải lo âu. Lại thêm cách nói “không mọc tóc” thêm phần ngang tàng, khảng khái, đậm màu lính vui nhộn, hóm hỉnh. Trong gian truân thiếu thốn, họ vẫn sáng sủa, yêu đời không ngại gian truân, mất mát.

Đôi “mắt trừng” cháy bỏng căm thù, cháy bỏng khao khát lập công. “Đêm mơ” lại thật lãng mạn hào hoa. Nói như Vũ Quần Phương “Hai câu tho mà nhốt cả hai toàn thế giới”. Đối với kè thù, anh là nỗi kinh hoàng bạt vía, so với những người thân trong gia đình thương lại là một tâm hồn lãng mạn hào hoa. Chiến tranh thật tàn khốc nhưng không cướp đi chất hào hoa trong tâm hồn người lính Tp Hà Nội Thủ Đô, đó là vẻ đẹp và này cũng là sức mạnh.

Tây Tiến là thời đại một đi không trở lại “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Ngày nay, lịch sử dân tộc bản địa khó tìm lại thời oanh liệt hào hùng ấy nữa.

Ba bài thơ “Đất nước”, “Việt Bắc”, “Tây Tiến” cùng Ra đời trong quá trình kháng chiến chống Pháp. Ba bông hoa ngát hương này tiêu biểu vượt trội cho một quá trình thơ ca tươi đẹp về cảm hứng cách mạng và giang sơn. Cuộc kháng chiến chống Pháp đã làm cho từng người Việt Nam thêm yêu thương gắn bó với quê nhà giang sơn thân yêu của tớ. Các nhà thơ đã khôn khéo thể hiện những cảm nhận của tớ về giang sơn. “Việt Bắc” của Tố Hữu đã diễn tả thâm thúy tình yêu quê nhà giang sơn của nhân dân ta, diễn tả tình cảm mới mẻ, tình yêu quê nhà cách mạng. “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi là niềm phấn khởi tự hào khi quê nhà hoà bình, miền Bắc được giải phóng, con người được làm chủ. “Tây Tiến” của Quang Dũng là niềm tự tôn về những con người bảo tồn sông núi “chẳng tiếc đời xanh” đã góp sức máu xương làm lá cờ cách mạng thêm đỏ thắm. “Dòng suối đổ vào sông, dòng sông Volga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên tình yêu tổ quốc” (Êrenbua). Mỗi bài thơ của Quang Dũng, của Nguyễn Đình Thi, của Tố Hữu như những dòng suối trong trẻo mát lành đã đổ vào dòng xoáy sông của tình yêu quê nhà và góp thêm phần làm ra biển lớn của tình yêu Tổ quốc ngày hôm nay và tương lai.

Có thể nói, thơ ca kháng chiến chống Pháp là mùa vàng thứ nhất của thơ ca cách mạng, nơi cảm hứng yêu nước và nhân dân đã thăng hoa trên đầu ngọn bút để bay lên cùng núi sông Việt Nam. Ngày nay đọc lại những vần thơ ấy, vẫn thấy bát ngát bát ngát tình.

Tải thêm tài liệu tương quan đến nội dung bài viết Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến

Reply
8
0
Chia sẻ

Video full hướng dẫn Chia Sẻ Link Cập nhật Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến ?

– Một số Keyword tìm kiếm nhiều : ” đoạn Clip hướng dẫn Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến tiên tiến và phát triển nhất , Chia Sẻ Link Tải Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến “.

Thảo Luận vướng mắc về Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến

Quý khách trọn vẹn có thể để lại phản hồi nếu gặp yếu tố chưa hiểu nhé.
#Cảm #hứng #về #đất #nước #trong #thơ #kháng #chiến Cảm hứng về giang sơn trong thơ ca kháng chiến