Kinh Nghiệm Hướng dẫn Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2 Chi Tiết

Update: 2022-09-24 05:20:52,Bạn Cần biết về Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2. You trọn vẹn có thể lại phản hồi ở phía dưới để Tác giả được tương hỗ.

752

Câu 2: Trang 23 sgk ngữ văn 11

Xuân Diệu Cảm nhận về thời hạn ra làm thế nào? Vì sao nhà thơ có tâm trạng vội vàng, nôn nả trước yếu tố thay đổi nhanh gọn của thời hạn?

  • Cảm nhận về thời hạn cùa Xuân Diệu được nói tới việc trong 11 câu thơ (câu 14 – 24) mang ý vị triết lí nhân sinh thâm thúy. Cảm nhận về thời hạn của thi nhân ở đây gắn sát với ngày xuân và tuổi trẻ của một con tình nhân môi trường sống đời thường thiết tha, say đắm, nên mang nét riêng của Xuân Diệu rất rõ ràng.
  • Trong đoạn thơ này, nhà thơ có tâm trạng vội vàng, nôn nả trước yếu tố thay đổi nhanh gọn của thời hạn:

“Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,”       

    • Tác giả sử dụng điệp từ “xuân”, cùng với nghệ thuật và thẩm mỹ tương phản “tới – qua”, “non – già” thể hiện thời hạn tuyến tính, thời hạn trôi qua rất nhanh và như một dòng chảy xuyên thấu không lúc nào trở lại. Trong từng câu thơ đều thể hiện tính mất mát.

    • Trong đoạn thơ “Lòng tôi rộng,…than thầm tiễn biệt…” tác giả cũng sự dụng nghệ thuật và thẩm mỹ tương phản “rộng – chật”, tác giả thể hiện tình yêu với ngày xuân, tuổi trẻ, đời sống. Qua đây trọn vẹn có thể thấy tác giả yêu tha thiết môi trường sống đời thường này nên thời hạn trôi qua nhanh làm tác giả vô cùng luyến tiếc.

  • Bởi vì cả không khí đều nhuốm màu chia li:

“Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…”

Thời gian trôi đi nhanh gọn và không lúc nào trở lại được nữa, thời hạn trôi đi còn mang theo cả sự phôi pha, phai tàn của vạn vật vậy nên tác giả mới nôn nả, vội vàng để tuổi trẻ của tớ trôi qua không uổng phí.

Trắc nghiệm ngữ văn 11: bài Vội vàng (P2)

Từ khóa tìm kiếm Google: câu 2 trang 23 ngữ văn 11 tập 2, phân tích bà vội vàng, khổ 2 bài vội vàng.

Quan niệm của người xưa, thời hạn là tuần hoàn, xuân đi rồi xuân lại đến. Quan niệm này xuất phát từ cái nhìn tĩnh lại lấy vũ trụ làm thước đo của thời hạn. Từ ý niệm ấy người xưa có một lối sống an nhiên thuận theo lẽ tự nhiên và nhận thức rằng cái chết chưa phải dã là hư vô. Xuân Diệu lại sở hữu ý thức khác về thời hạn ra làm thế nào? Ý thức này đã chi phối tâm rạng của tác giả ra làm thế nào ta sẽ thấy rõ được ở khổ thơ tiếp theo của Vội vàng

” Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua

“Chẳng lúc nào, ôi! Chẳng lúc nào nữa…”

          Mở đầu khổ thơ là nỗi hoài xuân của tác giả. Nhịp thơ 3/5 và dấu chấm giữa dòng như một nốt lặng đột ngột thể tình hình thái sững sờ, hụt hẫng của nhà thơ khi phát hiện sự trớ trêu của môi trường sống đời thường, nhà thơ yêu đời vì môi trường sống đời thường quá đẹp tươi, niềm yêu đời khiến nhà thơ sung sướng nhưng cũng chính vì niềm yêu ấy mà ông vội vàng bởi nỗi hoài xuân. Niềm sung sướng khi được thưởng thức những hương sắc của đời sống chưa trọn vẹn thì dòng thơ đã đứt lặng giữa chừng bởi nỗi lo âu đời sống ngắn ngủi. Với nỗi ám ảnh của một người quá yêu đời, luôn sợ thiếu thời hạn cho tình yêu đời, Xuân Diệu “không chờ nắng hạ mới hoài xuân”, ông lo ngại nhớ nhung tiếc nuối ngày xuân ngay lúc đang ở giữa ngày xuân. Điều đó chứng tỏ ông là người nhạy cảm tinh xảo trước những bước chuyển của thời hạn.

     Thời gian sẽ chẳng lúc nào ngừng lại, nó luôn chảy mãi. Đứng trước vạn vật thiên nhiên vô tận, Xuân Diệu còn ý thức được sự hữu hạn của thành viên, dự cảm lo âu về thời hạn và sự ngắn ngủi của tuổi trẻ, ngày xuân của đời người chẳng hai lần thắm lại:

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

     Tác giả đã tạo ra giọng tranh luận để bảo vệ quan điểm của tớ với những người khác nhưng cũng là yếu tố ngậm ngùi với chính mình. Nhà thơ đã dựng lên mối tương quan trái chiều Một trong những hình ảnh “non-già”, “tới-qua”, “còn-chẳng còn”, “vẫn tuần hoàn- chẳng hai lần thắm lại” đã tô đậm thảm kịch của kiếp người mang tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn không lúc nào sống trọn vẹn được phần khao khát của chính mình. Nhà thơ đã lấy ngày xuân, tuổi trẻ làm thước đo cho đời sống mỗi con người. Tuổi trẻ là khoảng chừng thời hạn quý giá nhất nhưng cũng vô cùng ngắn ngủi. Cuộc đời con người và tuổi xuân được đặt trong quan hệ với không khí, thời hạn mênh mông vĩnh hằng “Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất” cho nên vì thế lại càng ngắn ngủi, hữu hạn biết bao nhiêu. Với sự thức tỉnh ý thức thành viên thâm thúy, nhà thơ cảm nhận hơn ai hết một thực sự đáng buồn “Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại” mặc dầu ngày xuân của đất trời vẫn tiếp tục tuần hoàn, ngày ngày hôm nay đã khác ngày hôm qua, huống chi năm này với năm khác, nàng xuân thì trường sinh còn tuổi trẻ của từng người đều phải có số lượng giới hạn. Khát khao của người nghệ sĩ càng vô cùng lớn lao thì số lượng giới hạn của khiếp người càng trở nên ngắn ngủi, eo hẹp. Người đọc cảm nhận được sự lo ngại vì thấy được cái tàn phai héo úa của ngày xuân và tuổi trẻ ngay trong thời gian tươi đẹp tuyệt vời nhất. Quan niệm đó của nhà thơ xuất phát từ cái nhìn biện chứng về vũ trụ và đời sống, nỗi niềm khắc khoải thời hạn vẫn thường trực trong tâm hồn nhà thơ. Tuy nhiên thực tiễn vẫn là thực tiễn, vũ trụ vẫn hoạt động giải trí và sinh hoạt như vốn dĩ, thời hạn vẫn trôi, môi trường sống đời thường vẫn tiếp tục tiếp nối. Mỗi khoảnh khắc đều quý giá vô cùng vì đến là đi, không thể lấy lại, không thể tái diễn. 

     Tâm trạng tiếc nuối của tác giả khi nhận ra rằng thời hạn vẫn tiếp tục luôn dịch chuyển, và tuổi xuân cũng tiếp tục trôi đi. Đến đây cái vui rạo rực của phần trên dường như đã tan biến, nhường chỗ cho một nỗi u buồn, một nỗi niềm nuối tiếc khôn nguôi với môi trường sống đời thường tươi đẹp trên thế gian này:

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời

     Hình ảnh đời sống tràn trề mừi hương, sắc tố, âm thanh và nụ cười sống ở đoạn đầu đã thay bằng những chi phối buồn thảm ở đoạn hai này, cơn gió lo âu thì thào và hờn giận vì phải bay đi, chim chóc đang rộn ràng bỗng bặt im tiếng hót,  môi trường sống đời thường đang náo nức bỗng thảng thốt ngưng lặng vì nghĩ đến độ phai tàn sắp sửa. Thi sĩ thấy thời hạn như ngọn gió, bay nhanh, lướt qua toàn bộ. Lúc tạo vật ở độ căng mọng nhất cũng là lúc trái chiều với việc ám ảnh tàn phai của thời hạn. Tất cả đều bất thần, hụt hẫng, tiếc nuối. Thời gian có mùi, có vị chia phôi. Mỗi khoảnh khắc trôi qua là một chia lìa, một mất mát, bao nhiêu sự vật trên toàn thế giới này mỗi khác. Cho nên cả trời đất, sông núi dâng lên một âm thanh duy nhất- âm thanh của sự việc chia tay.

          Tâm trạng của tác giả bao trùm lên cả cảnh vật. Vạn vật thở than ngậm ngùi tiễn đưa phần đời của nó. Những phần đời như vậy ra đi không thể nào cưỡng lại nổi tạo thành dòng chảy không ngừng nghỉ phôi pha, mất mát, chia lìa. Thời gian cứ lặng lẽ trôi, con người hữu hạn trong vòng tuần hoàn vô hạn của môi trường sống đời thường, nhà thơ muốn nhắn nhủ đến mọi người hãy sống vội vàng, đam mê cháy bỏng, sống hết mình để tận thưởng đời sống này thật trọn vẹn và ý nghĩa.

Dàn ý

Mở bài

– Giới thiệu khái quát về tác giả Xuân Diệu và bài thơ Vội vàng

– Dẫn dắt, trình làng phần thứ hai của bài thơ.

Thân bài

– Quan niệm về thời hạn có nhiều cách thức nói. Xuân Diệu cũng luôn có thể có một cách nói rất riêng của nhà thơ: tương phản trái chiều để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân; tuổi trẻ một đi không trở lại.

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già.

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

=> Giọng thơ sôi sục như nước tự mạch nguồn tuôn ra. Một khối mạng lưới hệ thống tương phản trái chiều: “tới” – “qua”, “non” – “già”, “hết” – “mất”, “rộng” – “chật”, “tuần hoàn” – bất phục hoàn, vô hạn – hữu hạn – để xác lập một chân lý tuổi xuân một đi không trở lại, phải ghi nhận trân quý và giữ gìn.

– Cách nhìn nhận về thời hạn cũng rất tinh xảo, độc lạ và rất khác nhau, nhạy cảm. Và mối tương giao mầu nhiệm của cảnh vật, của tạo vật hình như mang theo nỗi buồn chia phôi hoặc tiễn biệt, hờn vì xa cách, sợ vì phai tàn sắp sửa.

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt.

– Cũng là gió, là chim… nhưng gió thì thào vì hờn, chim bỗng ngừng hót, ngừng rao vì sợ! Câu hỏi tu từ xuất lúc bấy giờ cũng làm nổi trội nghịch lý giữa ngày xuân – tuổi trẻ và thời hạn:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

– Câu cảm thán với cách ngắt nhịp biến hóa làm nổi trội nỗi lòng vừa lo ngại do dự, vừa luống cuống tiếc rẻ, bâng khuâng:

Chẳng lúc nào, ôi! Chẳng lúc nào nữa…

Kết bài:

– Khái quát lại yếu tố

Bài mẫu

Bài tìm hiểu thêm số 1

      Vội vàng là một trong những bài thơ rực rỡ nhất trong tập Thơ thơ (1938). Vượt qua dòng chảy thời hạn hơn 60 năm rồi, mà những ý tưởng mới mẻ về thời hạn, về tuổi xuân, về tình yêu đời, yêu môi trường sống đời thường cùng với một giọng thơ nồng nhiệt đắm say vẫn lôi cuốn toàn bộ chúng ta một cách kì lạ. Đây là đoạn thơ trích trong phần 2 bài Vội vàng nói lên sự cảm nhận về thời hạn của thi sĩ Xuân Diệu:

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già.

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,

Không cho dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi.

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt …

      Hai câu thơ đầu đoạn, với cách ngắt, nhịp 3/5, đọc lên ta cảm thấy cái nhún nhảy của ngày xuân, của thời hạn:

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già

      Các từ ngữ: “đương tới” với “đương qua”, “còn non” với “sẽ già” tương ứng, trái chiều nhau, diễn tả ngày xuân và thời hạn vận động không ngừng nghỉ. Bước đi của ngày xuân, dòng chảy của thời hạn là mải miết, vô tận. Trong hiện tại “đang tới” đã có màu ly biệt “đương qua”. Chữ “đang” chuyển thành chữ “đương” mộ: cách nói duyên dáng, rất thơ. Trong dáng vóc “còn non” ngày hôm nay đã báo hiệu một tương lai “sẽ già”. Cách cảm nhận của thi sĩ về thời hạn và ngày xuân là tinh xảo và biểu cảm. Đó là một ý tưởng rất tiến bộ. Cũng chữ “non” và chữ “già” ấy, ông có những những cảm nhận rất độc lạ và rất khác nhau bằng một tâm hồn lãng mạng với cặp mắt xanh non.

Tình yêu đến, tình yêu đi, ai biết

Trong gặp gỡ đã có mầm ly biệt…

(…) Mau với chứ! Vội vàng lên với chứ!

Em, em ơi! Tình non sắp già rồi…

                                                (Giục giã)

     Và ông cũng nhìn thấy sự vật tăng trưởng và thay đổi không ngừng nghỉ. Mùa xuân thời hạn và sự sống thật vô cùng thời gian diệu:

Mấy ngày hôm trước còn hoa

Mới thơm đây ngào ngạt

Thoáng như một nghi ngờ

Trái đã liền có thật

(Quả sấu non trên cao)

      Bảy câu thơ tiếp theo nói lên nghịch lý giữa tuổi trẻ, đời người với thời hạn và vũ trụ. Và này cũng là thảm kịch của con người, đời người. Khi “xuân hết”, tuổi trẻ trải qua “nghĩa là tôi cũng mất”. Mất ý vị đời sống. Tuổi trẻ đáng yêu và dễ thương biết bao! Mỗi người chỉ có thuở nào son trẻ. Cũng như thời hạn trôi qua, tuổi trẻ một đi không trở lại:

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

      “Lượng trời cứ chật” mà “lòng tôi rộng”, muốn trường sinh bất tử, muốn trẻ mãi không già. Quy luật của sự việc sống thật vô cùng nghiệt ngã: “Không cho dài thời trẻ của nhân gian”. “Hảo hoa vô bách nhật – Nhân thọ vô bách tuế” (Nguyễn Du). “Mỗi năm một tuổi như đuổi xuân đi…” (Tục ngữ). Một lần nữa thi sĩ lại đặt ngôn từ trong thế tương phản giữa “rộng” với “chật”, để nói lên cái nghịch lý của đời người. Cũng là một cách cảm nhận thời hạn rất thực.

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài thời trẻ của nhân gian

      Xuân của bốn mùa thì tuần hoàn (xuân khứ, xuân lai, xuân bất tận) nhưng đời người chỉ có thuở nào thanh xuân. Tuổi trẻ “chẳng hai lần thắm lại”. Vũ trụ đất trời thì vĩnh hằng, vô hạn, trái lại đời người thì hữu hạn. Kiếp nhân sinh nhiều thảm kịch. Ai cũng muốn trẻ mãi không già, ai cùng muốn được sống mãi với tuổi xanh, tuổi hoa niên. Tiếng thơ cất lên như một lời than tiếc nuối:

…Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời

      “Tiếc cả đất trời” vì không được trẻ mãi để tận thưởng mọi vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên và đời sống. Đó là lòng yêu đời và ham sống, khao khát được sống hết mình với tuổi trẻ:

Mười chín tuổi, hỡi những nàng má ngọc

Ríu rít chim, là tuổi ước mơ hoa!

Hãi chàng trai kiều diễm mãi vui ca.

Mười chín tuổi! Chẳng hai lần hoa nở!

                                             (Đẹp – Xuân Diệu)

      “Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại” cùng như “Mười chín tuổi! Chẳng hai lần hoa nở”, đó là thảm kịch của người đời, xưa và nay. Có ham sống và yêu đời mới cảm nhận thâm thúy thảm kịch ấy. Vì thế không được vung phí thời hạn và tuổi trẻ.

      Hai câu thơ cuối dào dạt cảm xúc. Nhà thơ xúc động lắng nghe bước tiến của thời hạn, tiếng “than thầm tiễn biệt” của sông núi, của cảnh vật. Xuân Diệu rất nhạy cảm với thời hạn trôi trải qua “mùi”, “vị” của năm tháng “chia phôi” trong dòng chảy vô tận. Một cách cảm nhận thời hạn rất thơ, rất tinh xảo:

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi.

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt

     Đoạn thơ trên đây đã cho toàn bộ chúng ta biết vẻ đẹp trong thơ Xuân Diệu: sự trau chuốt về ngôn từ, sự tinh xảo trong cảm xúc biểu lộ. Một ý niệm nhân sinh rất tiến bộ về thời hạn, về ngày xuân và tuổi trẻ. Cái tôi thành viên trữ tình được xác lập. Ham sống và yêu đời; sống hết mình, sông trong tình vêu – đó là những ý tưởng rất đẹp, vẻ đẹp của một hồn thơ lãng mạn – “vội vàng” không nghĩa là sống gấp như ai này đã nói.

Xem những bài tìm hiểu thêm khác tại đây:

Bài tìm hiểu thêm số 2

Loigiaihay

Tải thêm tài liệu tương quan đến nội dung bài viết Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2

Reply
0
0
Chia sẻ

đoạn Clip hướng dẫn Share Link Cập nhật Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2 ?

– Một số từ khóa tìm kiếm nhiều : ” Video full hướng dẫn Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2 tiên tiến và phát triển nhất , Share Link Tải Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2 “.

Thảo Luận vướng mắc về Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2

You trọn vẹn có thể để lại Comments nếu gặp yếu tố chưa hiểu nha.
#Cảm #nhận #về #quan #niệm #thời #gian #của #Xuân #Diệu #trong #đoạn #thơ Cảm nhận về ý niệm thời hạn của Xuân Diệu trong đoạn thơ 2